Aansprakelijkheid

Aansprakelijkheid

Stel, u bent ondernemer en één van uw werknemers veroorzaakt schade tijdens een klus bij een klant. Of u levert een product dat een of ander gebrek vertoont. Of u komt afspraken in een contract niet na. In al deze gevallen bent u aansprakelijk voor eventuele ontstane schade. Hieronder zetten we het hoe en waarom van aansprakelijkheid in grote lijnen uiteen.

Kort gezegd bestaan er twee vormen van aansprakelijkheid: contractuele aansprakelijkheid en aansprakelijkheid op grond van de wet. Contractuele aansprakelijkheid doet zich voor als één van beide partijen de verplichtingen die in een contract zijn vastgelegd niet, onvoldoende of te laat nakomt. Dit heet een wanprestatie. Toch hoeft het niet altijd kommer en kwel te zijn als een contract niet wordt nageleefd. Er kan namelijk ook sprake zijn van overmacht. Daarbij komt u weliswaar uw verplichting niet na, maar is dat u niet te verwijten. Stel dat u met een staking te maken krijgt, waardoor u uw product of dienst niet kunt leveren. Dat is overmacht en u bent in dat geval in principe niet schadeplichtig. Maar als u een échte wanprestatie levert –u blijft op een of andere manier in gebreke en dat is u aan te rekenen- dan bent u aansprakelijk en kunt u eventueel een terechte schadeclaim tegemoet zien.

Aansprakelijkheid op grond van de wet is een breed terrein. Als ondernemer draagt u vrijwel altijd de eindverantwoordelijkheid en dus de aansprakelijkheid voor schade bij de uitvoering van werk. Als uw medewerkers schade veroorzaken, bent u aansprakelijk. Het ‘slachtoffer’ kan overigens ook de werknemer aansprakelijk stellen, maar zal zich in de praktijk eerst tot u wenden. Als u werk uitbesteedt aan derden, dan bent u eveneens aansprakelijk te stellen voor eventuele schade die zij veroorzaken. Maar aansprakelijkheid op grond van de wet gaat verder: u bent ook aansprakelijk te stellen voor schade die voortkomt uit uw gebouwen (bijvoorbeeld door achterstallig onderhoud) en uit uw producten.

Productaansprakelijkheid kent overigens nog een paar belangrijke nuances. Het gaat hierbij niet om schade aan het product zelf, maar om schade die door een gebrek van het product veroorzaakt wordt. Dit heet gevolgschade. De wet benoemt ook de termen ‘gebrek’ en ‘producent’. Van een gebrek is sprake als het product niet de veiligheid biedt die verwacht mag worden. Tot op zekere hoogte moet daarbij rekening worden gehouden met misbruik van het product. Een producent is òfwel de fabrikant van het product, òfwel degene die zich voordoet als fabrikant door zijn naam of merk op het product te zetten. Voor producten die buiten de EU zijn geproduceerd geldt de importeur als producent.

Als ondernemer kunt u ook aansprakelijk worden gesteld voor de veiligheid van personeel. U moet ervoor zorgen dat uw personeel onder veilige omstandigheden kan werken. Bij bedrijfsongevallen of beroepsziekten die voorkomen hadden kunnen worden, kunt u namelijk aansprakelijk worden gesteld door uw medewerkers.

Tot slot kunt u ook aansprakelijk worden gesteld bij milieuschade. Denk hierbij aan bodemverontreiniging, geluidshinder of luchtvervuiling. Steeds vaker hoeft het ‘slachtoffer’ van milieuschade niet meer de schuld van de vervuiler aan te tonen. Het is vaak al voldoende om te stellen dat de verontreiniging voor risico van de vervuiler is. De veroorzaker dient dan zijn onschuld te bewijzen. Dit betekent in de praktijk een verzwaring van de aansprakelijkheid. Ook al bent u niet daadwerkelijk de veroorzaker van de vervuiling, dan nog kunt u aansprakelijk worden gesteld.

De mate van aansprakelijkheid is ook afhankelijk van de rechtsvorm van uw bedrijf. U bent in principe niet met uw privé-vermogen aansprakelijk als bestuurder van bijvoorbeeld een BV, een NV, een coöperatie, vereniging of stichting. Toch kunt u in sommige gevallen wel degelijk aansprakelijk worden gesteld.
We nemen hier steeds de BV als voorbeeld, maar u kunt voor BV ook andere rechtsvormen invullen. Als een BV een onrechtmatige daad pleegt, dan kan de benadeelde zowel de BV als de bestuurder aansprakelijk stellen. Doorgaans stelt de benadeelde eerst de BV aansprakelijk en pas in tweede instantie de bestuurder.

In het geval van een faillissement kan een bestuurder onder voorwaarden met zijn privé-vermogen aansprakelijk worden gesteld voor de schulden. Dit kan als de bestuurder kennelijk zijn taak onbehoorlijk heeft vervuld èn als het aannemelijk is dat dit het faillissement voor een belangrijk deel heeft veroorzaakt. Ook tegenover de belastingdienst en het UWV zijn bestuurders onder bepaalde omstandigheden persoonlijk aansprakelijk te stellen. Dit geldt alleen voor rechtsvormen die vennootschapsbelasting moeten afdragen en alleen als er sprake is van onbehoorlijk bestuur (dat is malafide handelen of onbezonnen, roekeloos, onverantwoord beleid). Als de BV de belastingen of premies niet kan betalen, moet dit gemeld worden bij de belastingdienst of UWV. Hiermee voorkomt de bestuurder namelijk dat hijzelf privé aansprakelijk kan worden gesteld. De BV zelf kan de eigen bestuurder aansprakelijk stellen voor schade, hoewel het in de praktijk niet gemakkelijk is om aan te tonen dat de bestuurder zijn taak niet goed heeft gedaan.
| faillissement |

Wat kunt u doen?

Gelukkig kunt u een paar voorzorgsmaatregelen nemen om te voorkomen dat u veel geld kwijtraakt door schadeclaims. Een goede verzekering is eigenlijk wel een must. Over bedrijfsaansprakelijkheidsverzekeringen en andere verzekeringen kunt u hier meer lezen. U kunt zich tot op zekere hoogte ook vrijwaren voor aansprakelijkheid door goede algemene voorwaarden op te stellen.
| verzekeringen | algemene voorwaarden |

Als u niet met uw privé-vermogen aansprakelijk wit zijn voor schulden, dan kunt u uw onderneming het beste in de vorm van een rechtspersoon gieten, zoals een Besloten Vennootschap. Let op: als bestuurder van een rechtspersoon kunt u in sommige gevallen wel degelijk aansprakelijk worden gesteld voor schade, zoals u hierboven hebt kunnen lezen.
| rechtsvormen |



Reacties

Advertentie

Onderwerpen

Juridische zaken

Hoofdcategorie: Ondernemen

Ondernemersboeken

Administratiepakket

Laatste nieuws